De Fractie van de VPRO

Geplaatst op 13 januari, 2015 door in Blog. Geen Reacties.

Bij de VPRO begon afgelopen maandag 12 januari de tiendelige dramaserie De fractie en die gaat over de VPN, de Vrijzinnige Partij Nederland. De serie is fictief maar bevat wel actuele elementen uit de realiteit. Er staat van alles over die serie in de nieuwe VPRO Gids en als het mee zit wordt De fractie een belangrijk gespreksonderwerp rond de Haagse koffiemachines. De redactie van de gids vroeg mij om te reageren op de nieuwjaarsspeech van Marise Collee, de fractievoorzitter van de VPN…. (‘Meer Wilders, minder Pechtold’)

VPRO De postkamer

De volledige tekst van de speech staat hieronder.

Speech Marise Collee fractievoorzitter VPN Tweede Kamer tijdens VPRO nieuwjaarsreceptie:

 Vrijzinnige vrienden!

“2015, dat klinkt als een jaar uit een science fiction film,” zei mijn man op oudejaarsavond. En inderdaad: we hebben inmiddels magische apparaatjes op zak waarmee we binnen enkele tellen in contact staan met familieleden of handelspartners op andere continenten, met medisch specialisten, zelfs met de astronauten in het ISS. En of we nu in het centrum van New Delhi staan, of in een weiland in Akersloot: we hebben alle bibliotheken en media van de wereld binnen handbereik.

Overal zien we de nieuwe wereld. Behalve in de politiek. Eens in de vier jaar met een potlood een vakje inkleuren, en vervolgens toekijken hoe stoffige oude mannen, in donkere oude zaaltjes, hun hand wel of niet opsteken. Het turbulente 2014 werd afgesloten met een heuse kabinetscrisis rond de vrije artsenkeuze. De vermoeide oude regeringspartijen struikelden nog net op tijd de finish over.

Blij dat zij toch nog, tegen de wil van de bevolking, de keuzevrijheid konden inperken. Dat is wat tegenwoordig doorgaat voor vooruitgang. De Vrijzinnige Partij Nederland heeft heel andere ideeën over vooruitgang. Wij denken bijvoorbeeld aan: een 24-uursdemocratie, en een Open Source overheid; radicale vernieuwing van ons belastingstelsel; en aan een einde aan de oorlog tegen privacy. De verkiezingen in maart gaan over veel meer dan de provincies en de Eerste Kamer. Over meer dan de zorg, het onderwijs en de economie. Ze gaan over de vraag of dit land blijft sukkelen, of vol vertrouwen de toekomst vormgeeft.

En als ik vertrouwen zeg, denk ik niet in eerste instantie aan het vertrouwen van de mensen in de politiek. Eerst moet de politiek laten zien dat het vertrouwen in de mensen heeft. Vandaar dat de VPN de keuzevrijheid van de mensen niet wil inperken, maar vergroten. Vandaar dat de VPN wil dat de mensen 24 uur per dag kunnen meedenken én meebeslissen. Vrienden: de VPN gaat een geweldige campagne voeren, op straat, in de media en online.  Laten we niet alleen geschiedenis schrijven, maar bovenal: de toekomst!

Doe mee! Dank u wel!

 

 

 

Speeches

Geplaatst op 09 december, 2014 door in Blog. Geen Reacties.

Als achtergrond bij het nieuwe VPRO-programma Speeches vroeg Emmi van den Boom van KRO-magazine en de NCRV-gids mij wat nu een goede speech ‘maakt’.

Zie het artikel:  speeches

Troonrede 2012: kan er wat meer passie in?

Geplaatst op 19 september, 2012 door in In de media. Geen Reacties.

Op Prinsjesdag mocht ik voor Radio 6 mijn mening geven op de Troonrede. Hoe was de tekst dit jaar? Waarom is het altijd een beetje saai? Hoe kan het anders en beter?

[soundcloud url=”http://api.soundcloud.com/tracks/60460521″ params=”show_comments=true&auto_play=false&color=ff7700″ width=”100%” height=”81″ iframe=”false” /]

Bron: Radio 6 Mijke’s Middag

 

Speechschrijvers hebben de toekomst

Geplaatst op 25 januari, 2012 door in In de media. Geen Reacties.

De Pers, 25 januari 2012 - Speech op Bestelling

De Pers, 25 januari 2012 - Speech op Bestelling

Vandaag stond er een groot artikel in De Pers over speechen en speechschrijvers. Een fragment:

Bij kleine gemeenten, bij middelgrote bedrijven, overal duiken speechschrijvers op. En ze worden alleen maar belangrijker in de toekomst. Het echte speechen draait om emotie.

De Hogeschool Utrecht heeft sinds een paar jaar een masterclass, de cursus Speeches met Impact zit meestal vol, net als die van trainingsbureau Debatrix. Belangrijk: door een speech moet een anonieme directeur of een wethouder ‘een gezicht’ krijgen. ‘Tijdens onzekerheid bij bijvoorbeeld banken verlangen spaarders naar duidelijke woorden’, zegt speechschrijver Bob de Ruiter. ‘Hier staan we voor, dat gaan we doen. Dat moet dan blijken uit een speech. Een directeur moet zich blootgeven om vertrouwen te winnen.’

De Pers, 25 januari 2012 - Speechen als Obama

De Pers, 25 januari 2012 - Speechen als Obama

Jarig
De valkuilen voor een speech zijn talrijker dan de mooie vondsten. Neem het geval van de directeur van de VVV Zuid-Limburg. Tijdens de nieuwjaarsspeech die ze een week geleden hield, werd een dia getoond met een foto van de nieuwe medewerker Cindy. De directeur speechte: ‘Er is nog iets bijzonders met Cindy. Zij is vandaag jarig. Ik heb een vraag aan de zaal. Zijn er nog meer mensen vandaag jarig?’ En tussenhaakjes: zo ja, uitnodigen om te gaan staan. Zingen. Er werd weinig aan spontaniteit overgelaten.

Dat was ook het geval bij Jan Peter Balkenende die zijn speech op het Burning Rubber Gala twee jaar geleden begon met een nogal seksistische grap over de geur van een condoom. Tenenkrommend, vindt freelance speechschrijver Renée Broekmeulen die toespraak. ‘Een goede speech is op maat gemaakt voor de spreker. Je laat Piet Hein Donner ook geen kroeggrappen maken, dat past niet. Net zoals je de burgemeester van Almere, Annemarie Jorritsma, geen zwaar intellectueel verhaal moet laten afsteken. Het publiek speelt ook een belangrijke rol. Je speecht anders voor een groep CEO’s dan voor een groep huisvrouwen uit Ommen.’

Broekmeulen, speechschrijver voor onder anderen Wouter Bos en Jan Kees de Jager, wordt door veel bedrijven gevraagd. ‘Overtuigen en enthousiasmeren’, dat is volgens haar het belangrijkste doel van een speech. Het publiek moet zich een toespraak, of delen daarvan, later nog kunnen herinneren.’ Makkelijker gezegd dan gedaan. Want het is volgens haar niet de bedoeling op zoek te gaan naar oneliners. Die komen vanzelf, als het goed is althans. Een goede speech is volgens haar concreet, in spreektaal in plaats van in schrijftaal en heeft een duidelijke rode draad. Er zijn enkele trucs; begin met een treffende anekdote en maak het onderwerp later breder. Pas wel op, een speech moet niet te lollig worden.

Lees het volledige artikel hier in PDF of op de website van De Pers.

Zo doen we dat in Nederland – Voorjaarsconferentie speechschrijvers UK

Geplaatst op 11 januari, 2012 door in Presentatie. Geen Reacties.

UK Speechwriters’ Guild voorjaarsconferentie 2012

Op donderdag 23 februari organiseert het UK Speechwriters’ Guild een voorjaarsconferentie voor speechschrijvers uit heel Europa. Plaats van handeling is het Institute for Government in Londen.

Ik heb de eer om tijdens deze conferentie een presentatie te houden. Andere sprekers zijn;

  • Alexei Kapterev, schrijver van Presentation Secrets en maker van de presentatie ‘Death by PowerPoint’.
  • Phil Collins, voormalig speechschrijver van Tony Blair.
  • Ben Duncan van het European Centre for Disease Prevention and Control.
  • Leon Conrad, oprichter van de Academy of Rhetoric.

Meer informatie over deze conferentie kun je vinden via UK Speechwriters’ Guild en de evenementpagina.

Wie heeft de kortste? Het AD over soundbites

Geplaatst op 23 augustus, 2011 door in Blog. Geen Reacties.

In het AD van zaterdag 20 augustus stond een artikel over het gebruik van soundbites in de politiek, geschreven door Eefje Oomen. Ook ik mocht daar mijn licht over laten schijnen. …

Den Haag • ,,U bent toch niet aan het Grieks boekhouden?’’ ,,Het dreigt nu Return of the Nerds part IV te worden.’’ ,,En de Grieken nemen nog een glaasje ouzo.’’ De debatten over de eurocrisis staan bol van de politieke oneliners. Maar hoe spontaan zijn die spitsvondigheden? ,,Als je die ene goede zin te pakken hebt, kunnen tv-kijkers hem ’s avonds in de kroeg herhalen.’’

EEFJE OOMEN

Wie denkt dat ‘het Griekse boekhouden’, de ‘terugkeer van de watjes’ en ‘het glaasje anijsdrank’ zomaar uit de mond van respectievelijk Irrgang (SP), Plasterk (PvdA) en Van Dijck (PVV) rollen, moet eens met Renée Broekmeulen bomen. De voormalige ambtenaar is een van Nederlands bekendste speechschrijvers en helpt politici met het krachtig presenteren en formuleren van hun boodschap. En ja, ook met hun ‘eigen’ oneliners.

Wie Broekmeulen precies bijstaat, op welke momenten; dat komen we niet te weten. Discretie staat in haar vak voorop. Broekmeulen, lachend: ,,Ja, dat is het vak, hè. Ik bedenk teksten, maar die worden het eigendom van iemand anders.’’

Geen enkele politicus gaat meer bleu een debat in, zegt ze. Hoe belangrijker een discussie, hoe meer wordt voorgekookt. ,,Een verkiezingsdebat wordt heel intensief voorbereid. Net als de Algemene Beschouwingen. Daar moeten de fractieleiders pieken. En een debat dat live op tv wordt uitgezonden ook.’’

Aan een tekst voor een belangrijk debat wordt soms weken tevoren door verschillende mensen gesleuteld. ,,Fractiemedewerkers, specialisten binnen de fractie, het communicatieteam.’’ Het Kamerlid moet er vervolgens ook nog flink op oefenen. ,,De grote fracties trainen zelfs met een rollenspel. Dan doet iemand alsof hij Pechtold is, of Roemer, of een ander. Zo kan een Kamerlid zelfs anticiperen op de interrupties.’’

De oneliner krijgt speciale aandacht. Elke partij wil minstens één ‘soundbite’ die de journaals haalt. En die tv-kijkers onthouden, benadrukt debatkampioen Lars Duursma, die net als Broekmeulen politici traint. ,,De oneliner is cruciaal. Als je net die éne goede zin te pakken hebt, kunnen mensen hem ’s avonds in de kroeg herhalen.’’

Omdat de verbale uitsmijter zo belangrijk is, laten partijen het er niet op aankomen. Broekmeulen; ,,Soms bedenken Kamerleden met een speciaal talent ze zelf. Maar meestal komen de oneliners van collega’s, van het communicatieteam of van iemand van buitenaf zoals ik.’’

SP-leider Emile Roemer heeft er geen moeite mee om toe te geven dat lang niet al zijn kwinkslagen zomaar komen aanwaaien. ,,Als ik een belangrijk debat heb, bereid ik me met vertrouwelingen voor. En, natuurlijk, dan bedenken we pak¬kende uitspraken.’’ De zin ‘de economie is als een klein plantje, die moet je water geven, maar jij komt met zo’n heggenschaar aanzetten’ komt uit zo’n brainstormsessie. Roemer: ,,Ik wist: die ga ik een keer gebruiken als ik met Rutte in debat ga.’’

Winnen

Volgens Henk te Velde, hoogleraar vaderlandse geschiedenis, is het niet verwonderlijk dat er in tijden van zwevende kiezers op oneliners wordt gestudeerd. ,,Er valt veel te winnen. Kiezers die rechtse denkbeelden hebben, zullen heus niet op links stemmen. Maar ze gaan wel langs de rechtse partijen ‘winkelen’ en daarvan kan degene die het beste zijn boodschap verkondigt, profiteren. Dat deed Rutte recent zeker.’’

De zoektocht naar die ene uitsmijter heeft natuurlijk ook te maken met de voortrazende media. ,,Lang geleden konden politici hun boodschap alleen kwijt op massabijeenkomsten, in de krant, op één tv-kanaal. Nu zijn er zoveel concurrerende media, is er zoveel zapgedrag, dat je met één bondige boodschap moet opvallen. Zo’n boodschap kan je bijvoorbeeld ook voor Twitter gebruiken, waar alles kort moet.’’

Of de keiharde uitspraken van politici als Pim Fortuyn (‘Nederland is vol, dus moeten de grenzen dicht’) en Geert Wilders (‘Waarom niet een kopvoddentaks?’) andere partijen recent hebben opgezweept, betwijfelt Te Velde. ,,Partijen met uitgesproken standpunten kunnen gewoon stelliger zijn dan middenpartijen. Die moeten oppassen dat ze kiezers niet van zich vervreemden of partijen afschrikken waar ze misschien mee moeten regeren.’’

Middenpartij CDA komt dan ook zelden met een bitse oneliner. Als ze er al eentje scoren, worden ze al snel geconfronteerd met de keerzijde. Te Velde: ,,Balkenende riep in 2006 in verkiezingstijd tegen Wouter Bos: ‘U draait en u bent niet eerlijk’. Dat was een mooie oneliner, het domineerde het debat. Maar toen hij daarna met de PvdA moest regeren, sluimerde er al wederzijds wantrouwen.’’

De professionalisering van het Nederlandse politieke debat, waar de externe deskundige zijn intrede doet, is niks vergeleken met de Amerikaanse speech-industrie. Volgens Lars Duursma, die op lokaal niveau aan de campagne van Obama meehielp, verhullen politici daar helemaal niet dat anderen hun oneliners bedenken. ,,Daar zijn goede speechwriters heel invloedrijke figuren, bekende Amerikanen.’’

Het succes van Barack – ‘Yes we can’ – Obama toont volgens Broekmeulen overigens prachtig aan dat politici het kunnen leren. ,,Geloof me, Obama was acht jaar geleden echt zo goed niet.’’ Nou ja, nuanceert ze, de méésten kunnen het leren. ,,Sommigen ligt het niet zo. Neem Agnes Kant. Die had prachtige zinnen. Bijvoorbeeld over het UVW dat opeens elke zieke 100 procent goedkeurde: ‘Het UVW lijkt Lourdes wel: je gaat er ziek in en komt er gezond weer uit.’ Toch kwam het niet over. Dat had ongetwijfeld met haar stem te maken. Die was wat snauwerig.’’

Dan is er altijd die enkeling die een gouden oneliner gewoon uit de mouw schudt. Hans Wiegel bijvoorbeeld, wiens uitspraken nog altijd op internet circuleren. Het VVD-erelid bezweert dat zijn beroemde uitval naar PvdA’er Joop den Uyl ‘Sinterklaas bestáát, daar zit-ie!’ spontaan opkwam. ,,Alleen de speeches die over technisch ingewikkelde dingen gingen, stonden op papier. Andere debatten, zoals voor verkiezingen, deed ik aan de hand van een paar kaartjes. Die oneliners kwamen vanzelf.’’

‘De beste premier die Nederland nooit had’ (nog zo’n eentje, van eigen hand) vindt het jammer dat de improvisatie verdwijnt. ,,Ik hoor dat de huidige Kamerleden soms zes keer op hun verhaal geoefend hebben. Ingestudeerde lesjes, dat zijn het. Ik mis de kraak en de smaak, de bulderende lach.’’ Roemer, die vindt hij ‘wel leuk’. ,,Doet me een beetje aan mezelf denken.’’

De SP-leider, die de lof bedeesd omarmt, is het wel met de liberale nestor eens. De spontane oneliner is eigenlijk de leukste. Toen een tv-presentatrice hem ooit met een bedroevend slechte SP-peiling confronteerde, kwam de oneliner ‘niemand kan me verwijten dat ik te vroeg gepiekt heb’ vanzelf.

BNR over speeches

Geplaatst op 02 november, 2010 door in Blog. Geen Reacties.

BNR_Nieuwsradio-20101105-13-35-0BNR_Nieuwsradio-20101105-14-5-0

Op vrijdagmiddag 5 november stond ‘De kunst van het speechen’ centraal in het radioprogramma BNR Leiderschap. Ik ging daar in discussie met Ruud Koornstra (Tendris) en Johan Doesburg (Speakers Academy) over retorica in de Lage Landen: wat maakt een speech tot een succes? Welke technieken worden er gebruikt? Ik moest ook zelf aan de bak: een speechje houden van twee minuten dat daarna besproken werd.

Regeert de leugen?

Geplaatst op 27 oktober, 2010 door in Blog. Geen Reacties.

Toneelgroep Amsterdam en Toneelschuur Producties brengen in december 2010 de voorstelling  ‘Al mijn zonen’ van Arthur Miller, in regie van Thibaud Delpeut’

‘Al mijn zonen’ is het hartverscheurend portret van een familie die ontwaakt uit de nasleep van de oorlog. Een familie die de jaren van ontkenning noodgedwongen achter zich moet laten om te leren leven met de verantwoordelijkheid en schuld uit het verleden. De illusies en leugens van de verschillende personages hebben een web gecreëerd waaruit ontsnappen bij leven niet meer mogelijk lijkt.

In dit toneelstuk van Arthur Miller regeert de leugen. .Hij verstrikt zijn personages in een web van halve waarheden, ontkenningen en achterdocht. Regisseur Thibaud Delpeut raakte hierdoor gefascineerd: wat zijn de mechanismen die achter de leugen schuilgaan?

De Toneelgroep Amsterdam neemt daarom op dinsdag (14, 21 dec) en woensdag (15, 22 dec) voorafgaand aan de voorstelling de kunst van het liegen onder de loep met mensen uit zeer uiteenlopende praktijken. Telkens om kwart voor acht wordt een gast aan de tand gevoeld over het ontmaskeren van de leugen, het verkopen van de leugen, het bouwen van een leugen en het managen van de leugen.

Op dinsdag 14 december ben ik die gast.
De andere gasten zijn:- Gerard van den Berg | oprichter en directeur De Leugenacademie | – Laura van Dolron | theatermaakster | Productiehuis Frascati | – Lukas Koning |(sociaal) psycholoog gespecialiseerd in macht en misleiding.

Wil je komen kijken? kaartjes zijn te bestellen via www.toneelschuur.nl

Seminar over speechschrijven in de Balie, Amsterdam

Geplaatst op 04 februari, 2010 door in Algemeen, Blog. Geen Reacties.

Vanavond spreekt Renée Broekmeulen in de Balie te Amsterdam tijdens het seminar “Ambachtelijkheid en authenticiteit van de retorische speechschrijver”. Het seminar is ook live via internet te volgen.